| Tản Viên | - Nhân vật huyền thoại, rất tiêu biểu trong nền văn hoá Việt Nam. ông đã được lịch sử hoá, xem như một con người có thực, mang tên Nguyễn Tuấn, con ông Nguyễn Cao Hanh, và bà Đinh Thị Điên ở động Lăng Xương, bên bờ sông Mã. ông lấy công chúa Ngọc Hoa, con vua Hùng Duệ Vương, có công đánh quân Thục, được vua Hùng truyền ngôi. Nhưng ông lại khuyên vua truyền ngôi cho Thục Phán, thống nhất Lạc Việt và âu Việt để trở thành nước âu Lạc - x. Ba Vì |
| tản viên | đd. Tên quả núi như cái hình tán, thuộc tỉnh Sơn tây Bắc Việt, cũng gọi là Ba vì. |
| tản viên | Tên quả núi, cao hình như cái tán, thuộc tỉnh Sơn-tây xứ Bắc-kỳ. Văn-liệu: Nhất cao là núi Tản viên, Nhất thanh, nhất lịch là tiên trên đời. |
Về phía tay phải , núi tản viên đã bắt đầu mờ mờ trong sương. |
Bao giờ lở núi tản viên Cạn sông Tô Lịch mới quên lời nàng. |
Quốc tổ Hùng Vương thờ ở giữa , hai bên là bàn thờ các vua có công mở mang đất nước như : Bố Cái Đại Vương , Ngô Quyền , Đinh Tiên Hoàng , Lý Thái Tổ , Trần Thái Tôn… Các góc thờ những vị thần thánh đã được người Đại Việt phong là Tứ bất tử như Thánh Gióng , tản viên sơn thần , Chử Đồng Tử , Chúa Liễu Hạnh… Đám rước bỗng nhiên biến mất. |
| Cái chàng cái đục của dân Chàng Thôn không những được người trần biết đến mà thỉnh thoảng dăm bảy năm một , lại có người tiên trên núi hạ sơn cầu đến , sau những vụ lụt to tháng 8 đánh chìm hết những làng ở rải rác phía chân núi tản viên. |
| Tục truyền những trận hồng thuỷ dữ dội tàn khốc như thế là gây nên bởi cuộc đánh ghen giữa vua Thuỷ và một vị thần trong bốn vị Tứ bất tử nơi thế giới u linh : thánh tản viên , chúa Liễu Hạnh , Chử Đồng Tử , và Phù Đổng thiên vương. |
| Trong bốn vị này , sau chúa Liễu Hạnh hay đùa ghẹo người trần nhỡ gặp phải , có người nào hay biến hoá nhiều nhất và tàng hình lẫn vào đám người trần mắt thịt , thì là thánh tản viên. |
* Từ tham khảo:
- ấm
- ấm a ấm ớ
- ấm a ấm ứ
- ấm a ấm ức
- ấm á
- ấm ách