| giả sử | trt. C/g. Giả-thử, giả-tỷ, ví-dụ, nếu, lời ví: Giả-sử tôi nghèo, anh em có giúp-đỡ tôi không? |
| giả sử | - k. (hay đg.). (dùng ở đầu câu). Từ dùng để nêu một giả thiết, thường là trái với thực tế, làm căn cứ suy luận, chứng minh. Giả sử không có anh ấy thì việc chắc không xong. Giả sử có người hỏi, anh sẽ trả lời ra sao? |
| giả sử | Nh. Giả như. |
| giả sử | lt (H. giả: ví như; sử: sai khiến) Ví như; Nếu như: Giả sử nhân dân không kháng chiến thì làm gì có độc lập. |
| giả sử | .- 1. Cg. Giá sử. Ví thử, ví như: Giả sử nhân dân không kháng chiến thì làm gì có độc lập. |
| giả sử | Ví khiến, nếu: Giả-sử làm được thì tôi chẳng từ. |
| Chàng thấy trong người vui buồn lẫn lộn , buột miệng than : Chỉ có một mình tôi mà làm phiền đến bao nhiêu người ! Văn giả lả làm như không hiểu , vờ hỏi : Anh làm phiền cho ai thế ? Thôi , anh đừng có giấu giếm lòng tốt của anh nữa đi ! Tôi còn lạ gì ! Chỉ vì tôi mà anh xin ra ở ngoài đó thôi ! Anh làm thế thật cao cả , nhưng khổ tâm tôi lắm ! Ai bảo anh thế ? Cứ giả sử là tôi ở trong trường đi. |
| Chàng tự nhủ , cũng như tự trách : Mà mình có ra gì đâu cơ chứ ! giả sử như họ thế nào với nhau đi chăng nữa thì cũng chỉ là lỗi tại mình thôi , còn trách ai được ! Mà Văn xứng đáng làm chồng của Liên hơn mình nhiều ! Minh rút khăn tay lau nước mắt vì mủi lòng. |
| giả sử như những lúc đó Văn gợi ý tỏ tình cùng Liên thì thật chưa biết chuyện sẽ đi về đâu... Thấy Liên vẫn im lặng không trả lời , Văn lại hỏi : Thế nào hả chị ? Được rồi , vậy mai đi tìm anh ấy nhé ? Văn vui mừng ra mặt : Có thế chứ ! Nhưng tại sao ta không đi ngay bây giờ có hơn không ? Liên nghĩ đến những lời ‘hăm dọa’ của Văn mà lấy làm lo sợ cho chồng nên nàng chịu nghe theo lời Văn đi với chàng tìm chồng. |
| Ông giáo có hối tiếc gì đâu ? giả sử có một phép lạ nào cho phép ông được sống lại một cuộc đời khác ngay từ đầu , ông không ngần ngại lặp lại những điều ông đã sống. |
| Biết bao người khổ sở , bỏ xứ kiếm ăn , xiêu tán lên tận đây , vì ai ? Vì giáo mác , voi ngựa , quan quân chúng nó ! giả sử mình đủ sức dẹp được chúng nó , thu hết voi ngựa , giáo mác , chuyện này con nghĩ không phải khó nhưng cũng không phải dễ , giả sử mình đánh bạt quân triều , đuổi hết được lũ chức sắc đi , lúc đó mình làm gì nữa ? Lại dùng giáo mác đó dí vào lưng vào cổ dân đen để bắt nộp thuế à ? Lại dùng voi ngựa đó để xênh xang cho sang trọng à ? Bây giờ , thiên hạ sẽ nghĩ : ờ , tưởng có gì lạ , hóa ra chỉ thay người đóng tuồng mà thôi. |
Nhưng giả sử thời đại bình yên kéo dài của nhà Nguyễn được dựng trên cái nền công bằng hơn , trên có vua sáng , quan lại thanh liêm , chính sách thuế khóa hai bên đèo Hải Vân không có sự chênh lệch , vương phủ và các dinh trấn không sống xa hoa đến nỗi đặt đủ thứ mánh khóe bóp hầu bóp họng dân nghèo , thì liệu có cuộc khởi nghĩa ở Tây Sơn thượng hay không ? Nếu Trương Phúc Loan không thích phơi vàng ở lầu Phấn Dương , nếu chúa Nguyễn chịu tha cho dân một vài món thuế vặt như tiền tết , tiền cơm mới , hạ bớt thuế ruộng đất , chê các loại gấm đoạn và sơn hào hải vị đem từ bên Tàu sang , thì tình thế lúc bấy giờ sẽ thế nào ? Những chữ nếu làm rắc rối thêm chiều hướng lịch sử vốn đã phức tạp , nhưng chúng ta không thể nào hiểu được cơn bão đã làm lay động dữ dội xã hội Việt Nam thế kỷ thứ 18 nếu lại chữ nếu sợ hãi né tránh như các sử quan nhà Nguyễn , hoặc nếu tự dắt vào mê lộ của những hiện tượng bên ngoài. |
* Từ tham khảo:
- giả tạo
- giả thác
- giả thể
- giả thiết
- giả thiết tạm
- giả thuyết