| đèn kéo quân | Nh. Đèn cù. |
| đèn kéo quân | dt (cn. Đèn cù) Đèn có tán quay nhờ hơi nóng, có hình người hoặc hình vật buộc lên tán, khi tán quay thì hình người và vật cũng quay tròn: Tháng Tám chơi đèn kéo quân (cd). |
| đèn kéo quân | d. nh. Đèn cù. |
Đứng ngắm một tràng người , tay chấp ngực chạy lượn quanh co , khi tiến , khi lui rất nhẹ nhàng , ăn nhịp , như lăn trên đôi bánh xe nhỏ , Ngọc tưởng tượng đến những người bằng giấy trong chiếc đèn kéo quân đêm hôm rằm tháng tám. |
| Cớ sao bốn kỷ làm thiên tử Kém Mạc Sầu kia được hẳn hoi Mê gái , thế thì hay hay dở ? Dở hay hay không dám quyết , nhưng Đường Minh Hoàng chỉ vì mê gái mà thành ra thần tượng của tình yêu , âu cũng ly kỳ ác ! Không thế , sao cứ đến Trung thu ở Bắc cũng như Nam , nhà hát nào cũng đưa vở tủ “Đường Minh Hoàng du Nguyệt điện” để chài người đi xem ; còn hàng bánh dẻo , bánh nướng thập cẩm , đậu đen , hạt sen trứng muối , ôi thôi hàng nào mà không có một bức tranh thật lớn vẽ ông vua mê gái đó lúng liếng con mắt nhìn Dưng Quý Phi hay làm thành hình đen cđèn kéo quânéo quân để hấp dẫn nhiều người bu lại ? Ở niềm Nam , đồng bào ăn tết Trung thu kể đã vui đáo để , nhưng không có những khu hoàn toàn tết , Mua một cái đèn con thỏ , ở Chợ Lớn có , ở Sài Gòn cũng có cả cái tàu chạy trong thau nước , có đầu sư tử , có ở đường Thủ Khoa Huân có mà ở Nancy cũng có ; có đèn quả đào , có cả ngựa nghẽo bằng nilông nữa… nhưng ở Bắc thì không thế. |
| Ai muốn cỗ to hơn thì treo ở trên một cái đèn kéo quân , dưới đặt rất nhiều ghế , và trên mỗi ghế để một thứ đồ chơi như đàn lợn làm bằng catông , cô tiên đánh đàn , cái đầu sư tử và các thứ bánh trái như bánh dẻo , bánh nướng , bánh đậu xanh , bánh chữ , bánh Tô Châu ; nhưng có một nguyên tắc không ai được phép quên ; cái bánh dẻo to nhất phải bày ở giữa , trên một cái kỷ kê ở trước án thư , và nhớ đặt lên đó một con thach sùng bằng bột ; còn các con giống khác như kỳ lân , con phượng , trái đào , quả chuối , cành hoa… muốn đặt đâu cũng được. |
| Nhà tôi bán đầu sư tử : ai mà bảo sư tử của nhà khác cùng phố lớn hơn mà đẹp hơn thì tôi tưởng có thể sanh sự liền ; đèn kéo quân nhà tôi bán cũng là đèn đẹp nhất ; còn cỗ tháng tám thì khỏi phải nói , bao giờ tôi cũng thấy cỗ nhà tôi hách nhất và to nhất , không cỗ nhà ai sánh kịp… Cứ từ mười hai tháng tám là ngày bầy cỗ , tôi sướng như điên , có đêm thao thức đến một hai giờ khuya không ngủ được. |
Có ai cùng với người bạn thiết , một đêm , trèo lên một căn gác cũ , ngồi vào một chiếc bàn con , vừa nhắm nhót chả cá mà lại vừa nhìn xuống con đường mưa bay mà xem người ta đi lại như trong một cái đèn kéo quân tháng Tám , mới có thể biết rằng ăn chả cá ở hiệu thú vị đến chừng nào. |
| Giờ làm cho con Tố Tâm một chiếc đèn kéo quân ,cho nó khác đi. |
* Từ tham khảo:
- đèn khí đá
- đèn ló
- đènlồng
- đèn lồng khướu
- đèn măng sông
- đèn nê-ông