| bắc đẩu | dt. C/g. Đại-hùng-tinh, toà sao có bảy ngôi ở hướng bắc, vị-trí căn-cứ cho thuyền đi bể ban đêm: Xem sao bắc-đẩu. |
| bắc đẩu | Nh. Sao bắc đẩu. |
| bắc đẩu | dt (H. bắc: phương bắc; đẩu: cái đấu) 1. Chòm sao ở phương bắc gồm bảy ngôi (cũng gọi là thất tinh): Thức mây đôi lúc nhạt hồng, chuôi sao bắc đẩu thôi đông lại đoài (Chp). 2. Tên một vị thần mà người ta cho rằng giữ sổ thiên mệnh ở trên trời: Bắc-đẩu, Nam-tào chia tả hữu (Phan Kế Bính). |
| bắc đẩu | dt. Chòm sao ở phương Bắc, gồm có bảy vị sao, cũng gọi là thất-tinh: Bắc-đẩu ngang trời. bạch-lạp, Mây chiều nghi ngút toà sen (V.h.Chương). |
| bắc đẩu | d. Chòm sao ở về phương Bắc, trông như một cái gàu sòng lớn. |
| bắc đẩu | 1. Một toà sao có bảy ngôi ở phía bắc trên trời, thiên-văn gọi là đại-hùng-tinh. 2. Một vị thần giữ sổ thiên-mệnh: Ngọc-hoàng chinh-ngự ngôi trên, Nam-tào bắc-đẩu đôi bên đứng đầu (câu luyện của thầy cúng). |
Trời đầy sao lấp lánh tia vàng , đuôi chòm bắc đẩu đã quay quá nửa vòng. |
Ai về ai ở mặc ai Tôi đi dầu đượm bấc dài năm canh Đầu làng có cái chim xanh Bay về nam ngạn đón anh bắc cầu Anh dặn em từ trước đến sau Mồng mười tháng tám đứng đầu giờ son Rạng ngày đứng gốc cây bồ hòn Mặt tuy thấy mặt dạ còn xôn xao bắc đẩu sánh với Nam Tào Sao Mai sánh với Sao Hôm chằng chằng Em liệu rằng em trốn khỏi anh chăng Anh như lưới vét anh quăng giữa trời. |
Anh đây quân tử trí cao Lắng nghe anh hoạ bài “Sao trên trời“ : Nửa đêm thức dậy trông trời Thấy sao bên Bắc , anh ngồi bên đông Ai ơi thức dậy mà trông Kìa ông sao Vượt ăn sông Ngân Hà Sao Vua trên bốn dưới ba Nhị thập Bát Tú với là Thất tinh Sao Hôm đứng có một mình Sao Mai thủng thỉnh ra tình chờ ai... Có Hôm mà chẳng có Mai Kìa ông sao Vượt chờ ai giữa trời ? Nam Tào , bắc đẩu đôi nơi Kìa ông đứng đó trị vì muôn dân Vậy trên thiên hạ xoay vần Chưa đến chập tối dần dần mọc ra Mọc ra vô số hằng hà Vô số vạn ức biết là bao nhiêu ! Tối trời sao lại mọc nhiều ! Sáng trăng , trăng tỏ , ra điều sao thưa Chỉ hiếm một nỗi trời mưa Trăng sao lặng mất , còn lưa mặt trời. |
Anh lên bắc đẩu , Nam Tào Vợ anh như chổi quét vào lò than Anh ngồi anh thở anh than Vợ anh thua kém thế gian mười phần Người ta kém có năm phần Vợ anh kém cả mười phần anh ơi Anh lên đường ngược làm chi Những non cùng núi , những khe cùng đồi Anh về Do Ngãi cùng tôi Cửa cao nhà rộng , tiện nơi học hành. |
Bây giờ bắc đẩu hoành thiên Trai anh hùng trở gót , gái thuyền quyên bằng lòng. |
| Thiên đường và địa ngục , hắc bạch rất phân minh , thế thì tại sao lại có những cô hồn không lên thiên đường mà cũng không ở địa ngục , cứ đi phất phưởng lang thang như thế ? Có phải là Nam Tàobắc đẩu^?u đã quên ghi họ vào sổ tử chăng ? Hay là vì họ không có tiền chạy chọt nên còn phải ở ngoài chờ đợi ? Hay là vì không phải ở “đàng ta” nên chưa được gọi vào xét xử , cứ phải cơm nắm , muối vừng đứng chầu rìa ? Nhưng dù sao đi nữa thì mình cũng cứ chịu vị đài đức nào đã ghi ra sự tích lễ Vu lan , mỗi năm lại lấy ngày rằm tháng Bảy làm ngày xá tội vong nhân… ở nơi âm phủ. |
* Từ tham khảo:
- bắc được chõ thì đã đỏ đằng đông
- bắc đường cho chuột lên kho
- bắc hàn đới
- bắc kế
- bắc má
- bắc mạ