| nam hải | dt. Biển ở phương nam, tức biển bọc phía đông và nam nước Việt-nam. |
| nam hải | đd. Biển ở phương Nam. |
Ăn cơm trưa xong , Bính lại chờ... Rồi chiều... rồi tối... Lúc ấy tàu nam hải nhân con nước lên lần ra khỏi bãi , kéo một hồi còi dài đoạn mở thêm tốc lực máy chạy. |
(6) Vía mài , tinh đèn : Triệu Sư Hùng đời Tùy , trong năm Khai Hoàng , đi qua núi La Phù ở huyện nam hải đất Quảng Châu , một hôm trời tối lạnh lùng , thấy một mái nhà tranh bên cạnh quán rượu ở giữa rừng thông , có cô gái mặc áo trắng ra mời đón. |
| Phan trông thấy cung gấm đài dao , nguy nga lộng lẫy không biết là mình đã lạc vào trong thủy tinh cung , Linh Phi bấy giờ mặc tấm áo cẩm vân dát ngọc , đi đôi giày mầu ráng nạm vàng cười bảo Phan rằng : Tôi là Linh Phi trong Quy động , phu nhân của nam hải Long Vương. |
| Hùng Vương lên ngôi , đặt quốc hiệu là Văn Lang (nước này đông giáp biển nam hải , tây đến Ba Thục , bắc đến hồ Động Đình , nam giáp nước Hồ Tôn , tức nước Chiêm Thành , nay là Quảng Nam) , chia nước làm mười lăm bộ là : Giao Chỉ , Chu Diên , Vũ Ninh , Phúc Lộc , Việt Thường , Ninh Hải , Dương Tuyền , Lục Hải , Vũ Định , Hoài Hoan , Cửu Chân , Bình Văn , Tân Hưng , Cửu Đức ; đều là đất thần thuộc của Hùng Vương ; còn bộ gọi là Văn Lang là nơi vua đóng đô16. |
| Nhà Tần phát những người trốn tránh , người ở rể [8b] người đi buôn , ở các đạo ra làm binh , sai hiệu úy Đồ Thư đem quân lâu thuyền , sai Sử Lộc đào ngòi vận lương , đi sâu vào đất Lĩnh Nam , đánh lấy miền đất Lục Dương , đặt các quận Quế Lâm (nay là huyện Quý của đất Minh , Quảng Tây)30 , nam hải (nay là tỉnh Quảng Đông) và Tượng Quận (tức là An Nam)31 ; cho Nhâm Ngao32 làm Nam Hải úy , Triệu Đà làm Long Xuyên lệnh (Long Xuyên là thuộc huyện của Nam Hải) , đem những binh phải tội đồ năm mươi vạn người đến đóng đồn ở Ngũ Lĩnh , Ngao và Đà nhân đó mưu xâm chiếm nước ta. |
| Từ đó nhà Hán lấy đất chia làm chín quận là : nam hải (quận của nhà Tần , nay là đất Quảng Đông nhà Minh) , Thương Ngô (nhà Đường gọi là Ích Châu59 , xưa là Âu Lạc , đất của nước Việt ta) , Uất Lâm (nhà Tần là quận Quế Lâm , Hán Vũ Đế đổi làm tên này) , Hợp Phố (nhà Tần là Tượng Quận , nay thuộc Liêm Châu) , Giao Chỉ , Cửu Chân , Nhật Nam (đều là Tượng Quận thời Tần)60 , Châu Nhai , Đạm Nhĩ (đều ở trong biển lớn). |
* Từ tham khảo:
- xuất trình
- xuất tục
- xuất xử
- xuất xứ
- xuất xưởng
- xúc