| lên đèn | đt. Đốt đèn cho sáng: Nhà đã lên đèn, đường đã lên đèn // Thắp hai cây đèn sáp to, cầm khấn vái tổ-tiên rồi đưa cho hai người đứng sẵn hai bên cắm vào chưn đèn, một lễ rất quan-hệ trong các đám cưới hỏi: Chọn người lên đèn. |
| lên đèn | - Thắp đèn lúc chập tối. |
| lên đèn | đgt. Bật đèn sáng hay thắp đèn vào lúc chập tối: Xóm giềng đã lên đèn o Mãi đến lúc lên đèn bà mới về o phố xá đã lên đèn o Bốn bên hàng xóm đã lên đèn, Em ngửa bàn tay trước mái hiên (Nguyễn Bính). |
| lên đèn | đgt Bắt đầu thắp đèn khi trời vừa tối: Vừa ra khỏi rừng thì thấy thị xã đã lên đèn. |
| lên đèn | đt. Thắp đèn: Các nhà hai bên đường vừa lên đèn. |
| lên đèn | .- Thắp đèn lúc chập tối. |
| lên đèn | Thắp đèn: Đã lên đèn rồi mới về chợ. |
| Chàng đưa mắt nhìn các căn nhà chưa lên đèn và cảm thấy với người sống buồn nàn , lúc nào cũng âm thầm trong sự chờ đợi một ngày vui không bao giờ tới. |
| Hai bên đường đã lác đác có một vài nhà lên đèn. |
| Các nhà đã lên đèn cả rồi , đèn treo trong nhà bác phở Mỹ , đèn hoa kỳ leo lét trong nhà ông Cửu , và đèn dây sáng xanh trong hiệu khách... Những nguồn ánh sáng ấy đều chiếu ra ngoài phố khiến cát lấp lánh từng chỗ và đường mấp mô thêm vì những hòn đá nhỏ một bên sáng một bên tối. |
| Bước trên những con đường xào xạo đá dăm cát trắng , mà nhìn vào những căn nhà nhỏ bắt đầu lên đèn ở giữa những mảnh vườn mát mẻ , có bóng đàn bà ẩn hiện , tự nhiên anh cảm thấy đời thơm tho ý vị mà tim anh , quái lạ , sao lại rung rinh lên nhè nhẹ như đôi cánh bướm ! Chẳng hiểu có phải vì thế mà mình mát mẻ dễ chịu thực hay là tại mùi hoa lá , sau trận mưa , hòa vào không khí làm cho ta say như nhấp phi men tình ? Anh nhớ… hình như đã có một thời kỳ , anh cũng say như thế. |
| Tôi còn nhớ có một thời kỳ sống độc thân ở một căn gác nhỏ tại Thanh Mộc ấp cứ chiều đến lên đèn , phải sửa soạn đi đến nhà hát ở nhà bà Phủ Thắng. |
| Mười tám , mười chín năm rồi… Bây giờ , ở miền Nam , người li hương nhở đến vợ , nhớ đến con , đến chảu làm thế nào mà quên được những buổi tối tháng mười ở Bắc có gió bấc thổi lành lạnh , có mưa rơi rầu rầu , ai đi đâu , ai làm gì cũng cố phiên phiến để về cho sớm quây quần với nhau chung quanh cải bàn ăn , dưới một ngọn đèn hồng ấm áp ? Lúc ấy , trời bắt đầu rét , gió bấc bắt đầu thổi , người ta chưa quen với khí hậu nên cứ chiều đến , lúlên đèn`n ăn cơm thì gia đình sum họp đầy đủ , người lớn trẻ con , mỗi người có vài ba câu chuyện nói với nhau , hưởng cái thú vui ích kỉ là sống đầm ấm trong khi ở bên ngoài có những người hối hả bước mau dưới trời mưa để về nhà. |
* Từ tham khảo:
- lên đồng
- lên đường
- lên gà
- lên gan
- lên gân
- lên gân lên cốt