| đánh cờ | đgt. Chơi cờ. |
| đánh cờ | đgt Ngồi trước bàn cờ đi con cờ để lừa đối thủ vào nước bí: Đánh cờ nước bí không toan, dù anh khéo liệu trăm bàn cũng thua (cd). |
| đánh cờ | đg. Chơi cờ. |
Một hôm tôi đứng xem anh tôi và ông Cửu Thầy đánh cờ. |
| Cuối cùng , anh tìm ra trò chơi đánh cờ giữa tay phải và tay trái , và lần mò quan sát từng vết lở trên tường để tìm cho ra ý nghĩa hình dáng các vết lở đó. |
| Dựa xe vào nhà , chồng bé con rong chơi hoặc sang nhà hàng xóm đánh cờ. |
| Đó là mùa tế thần , tế thánh , mùa rước kiệu của cả Phật giáo lẫn Công giáo , mùa đánh cờ người , cờ bỏi , mùa rước sắc , mùa chọi gà , chọi cá , nhưng quyến rũ nhất và đặc biệt nhất là những cuộc đấu vật ở Hà Lạng , Trà Lũ , Hoành Nha , Mai Động… Bây giờ , ngồi trong nhà xinê chật hẹp ở cái xứ sở đáng yêu bốn mùa nắng chói , xem những tay “sumô” đấu “păng tờ rát” bẻ đầu , bẻ cổ , bẻ chân , bẻ tay nhau oanh oách , tôi thích mơ về một thửơ thanh bình xưa cũ , cứ vào khoảng tháng ba thì lại đội một cái mũ dạ bẻ cụp , mặc “tờ reng cốt” hút thuốc lá “com măng đơ” đi về Mai Động xem thi vật. |
| Chứng cớ là theo sách sử để lại thì tục ăn tết Trùng cửu bắt đầu từ bên Tàu : cứ vào ngày mùng chín tháng chín , cả thiên hạ đều nô nức vui chơi như trong tết Thanh minh , kẻ lên núi cao , lội suối , người ra sông thả một con thuyền rong chơi , ngươđánh cờờ dưới bóng tùng , kẻ thả diều trên bãi cỏ. |
| Nhưng cũng có chàng trai ngổ ngáo “dăng dện” sát sạt hơn : Hỡi cô mặc cái yếm hồng , Đi trong đám hội có chồng hay chưa ? Có cô mặc cái yếm xanh , Đứng trong vườn quýt cho anh phải lòng ! Bao nhiêu lời tán tỉnh khéo léo nhất , thanh niên nam nữ đều đưa ra hết và họ chơi đùa thả cửa , chơi bất cần luân lí của quan lại phong kiến đưa ra để giam giữ họ trong tù ngục của tình yêu : ở đâu cũng có hát ví , keđánh cờ'nh cờ người , đá cầu ; ở Phủ Quỳ (Nghệ An) , Lang Chánh (Thanh Hoá) , Bảo Lạc (Hưng Hoá) , trai gái dắt nhau đi chơi một đêm một ngày ở trong hang , thổi khèn , hát đúm , uống rượu , tung còn , tìm nơi thanh vắng để tỏ tình yêu thương mùi mẫn ; ở Vĩnh Yên có thi vật ; ở Bắc Ninh , Phú Thọ có món đánh phết ; ở Tích Sơn (Hưng Hoá) , làng Yên Đổ (Hà Nam) có trò đuổi lợn , đuổi cuốc trong ngày Tết ; ở Thụ Cấm (Hà Đông) có thổi cơm thi , thổi xôi thi ; ở Thanh Hoá có “Tết cơm cá” , ở hầu hết Bắc Việt có lễ “trâu” , lễ “tróc ngư”… Trong bất cứ cuộc vui nào , trai gái cũng kề vai sát cánh , và công nhiên đú đởn với nhau mà không sợ ai dị nghị. |
* Từ tham khảo:
- đánh cờ nước bí
- đánh cờ phải xuất tướng
- đánh cuộc
- đánh cuộc với trời
- đánh dấu
- đánh dấu thuyền tìm gươm