| cốm | dt. Lúa gạo hay lúa nếp rang bỏ vỏ lấy ruột hoặc bún rang, ngào đường, để vô khuôn và xắt miếng: Cốm gạo, cốm nếp, cốm bún; Ngỡ rằng em chửa có chồng, Để anh mua cốm mua hồng sang sêu (CD). // dt. (B) Được ví với những vật giòn và những người hiền-hậu, thiệt-thà: Giòn như cốm; Nhai (rầy) như nhai cốm. |
| cốm | - 1 dt. 1. Món ăn làm bằng thóc nếp non, rang chín rồi giã cho giẹp và sạch vỏ: Để ta mua cốm, mua hồng sang sêu (cd) 2. Thứ được phẩm hình hạt như hạt cốm: Cốm can-xi 3. Từ miền Nam chỉ thức ăn làm bằng gạo nếp hay ngô rang và ngào với đường: Thứ cốm ở miền Nam thì người miền Bắc gọi là bỏng. - 2 tt. 1. Nói chanh còn non: Chanh cốm 2. Nói vàng ở trạng thái vụn: Vàng cốm. |
| cốm | dt. Món ăn của người Việt Nam, hạt gạo dẹt mềm màu xanh lúa non, thơm mùi lúa nếp non, làm bằng nếp non hấp chín nhuộm nước lá dừa, dùng làm món ăn chơi trong bữa phụ, Bắc Bộ nổi tiếng có cốm Vòng. |
| cốm | dt 1. Món ăn làm bằng thóc nếp non, rang chín rồi giã cho giẹp và sạch vỏ: Để ta mua cốm, mua hồng sang sêu (cd) 2. Thứ được phẩm hình hạt như hạt cốm: Cốm can-xi 3. Từ miền Nam chỉ thức ăn làm bằng gạo nếp hay ngô rang và ngào với đường: Thứ cốm ở miền Nam thì người miền Bắc gọi là bỏng. |
| cốm | tt 1. Nói chanh còn non: Chanh cốm 2. Nói vàng ở trạng thái vụn: Vàng cốm. |
| cốm | dt. Gạo, nếp hay bắp rang phồng rồi ép giẹp làm một thứ bánh ngọt: Làm thì ốm, đâm cốm thì siêng (T. ng) Phải mang cốm gạo ra vời, Gặp khi giông tố để người dưỡng thân (C. d). // Cốm bắp; cốm giẹp. Cốm thẻ. |
| cốm | I. d. 1. Món ăn làm bằng thóc nếp non, đem rang chín rồi giã cho giẹp mỏng và sạch vỏ. 2. (đph). Gạo hay bắp rang ngào đường cho dính nhau (Bắc bộ gọi là bỏng) 3. Hình thức dược phẩm hình hạt: Cốm can-xi. 4. Nhau thai con trâu. II. t. 1. Nói chanh còn non: Chanh cốm. 2. Nói vàng vụn và mỏng: Vàng cốm. |
| cốm | Thóc nếp rang giã bỏ vỏ đi. Nghĩa bóng: dùng để nói vàng vụn: Vàng cốm. Dùng để trỏ con ếch non: ếch cốm. Văn-liệu: Làm thì ốm, đâm cốm thì siêng. Người bạo thì đâm cốm, người ốm thì nhồi dưa. Muốn ngon thì cốm giẹp, muốn đẹp thì cháo hoa. Để anh mua cốm mua hồng sang sêu. Phải mang cốm gạo ra vời, Gặp khi giông tố để người dưỡng thân. Khen ai khéo đúc chuông chì, Khéo đâm cốm giẹp ăn thi người già. |
| Trông những quả hồng lại nghĩ đến cốm xanh , mà nói đến hồng với cốm lại nghĩ đến mùa cưới. |
| Một mùi thơm tựa mùi cốm non phản phất lẫn với bụi , với gió , với ánh nắng. |
Ai ơi đứng lại mà trông Kìa vạc nấu đó , kìa sông đãi bìa Kìa giấy Yên Thái như kia Giếng sâu chín trượng nước thì trong xanh Đầu chợ Bưởi có điếm cầm canh Người đi kẻ lại như tranh hoạ đồ Cổng chợ có miếu thờ vua Đường cái chính xứ lên chùa Thiên Niên Chùa Thiên Niên có cậy vọng cách Chùa Bà Sách có cây đa lông Cổng làng Đông có cây khế ngọt Con gái Kẻ Cót thì đi buôn xề Con trai làng Nghè dệt cửi kéo hoa An Phú nấu kẹo mạch nha Làng Vòng làm cốm để mà tiến vua. |
Anh là con trai học trò Em mà thách cưới thế anh lo thế nào ? Em khoe em đẹp như sao Để anh lận đận ra vào đã lâu Mẹ em thách cưới cho nhiều Thử xem anh nghèo có cưới được không ? Nghèo thì bán bể bán sông Anh cũng cố cưới lấy công ra vào Cưới em trăm tám ông sao Trăm tấm lụa đào mươi cót trầu cau Cưới em một trăm con trâu Một nghìn con lợn , bồ câu tám nghìn Cưới em tám vạn quan tiền Để làm tế lễ gia tiên ông bà Cưới em một chĩnh vàng hoa Mười chum vàng cốm bạc là trăm nong Cưới em ba chum mật ong Mười thúng mỡ muỗi ba nong quýt đầy Họ hàng ăn uống no say Mười ngày ròng rã mặc rày xướng ca Tiếng đồn đã khắp gần xa Sơn Tây , Hà Nội đồn ta lấy mình Tiếng đồn Nam Định , Ninh Bình Bắc Ninh , thành Lạng đồn mình lấy ta. |
Ba chiếc đò đầy Trong ba chiếc ấy chiếc nào còn vơi ? Cậy người có bấy nhiêu lời Có thời giúp của , không thời giúp công Một mai lên đạo vợ chồng Khỏi cốm tôi dỗi , khỏi hồng long tai Chơi cho cái quạt long nhài Cầu ô long nhịp , cửa cài long then Bốn tôi còn là chưa quen Như thuyền mới đóng chưa êm mái chèo Người ơi ! Thương đến tôi nghèo Lắm nơi lịch sự còn nhiều hơn xưa Gần thì chả bén duyên cho Xa xôi cách mấy lần đò , tôi cũng xin đi. |
BK Ba chiếc đò đầy Trong ba chiếc ấy chiếc nào còn vơi ? Cậy người có bấy nhiêu lời Có thời giúp của , không thời giúp công Một mai nên ngãi vợ chồng Khỏi cốm tôi dỗi , khỏi hồng long tai Chơi cho cái quạt long nhài Cầu ô long nhịp , cửa cài long then Bốn tôi còn là chưa quen Như thuyền mới đóng chưa êm mái chèo Người ơi ! Thương đến tôi nghèo Lắm nơi lịch sự còn nhiều hơn xưa Gần thì chả bén duyên cho Xa xôi cách mấy lần đò , tôi cũng xin đi. |
* Từ tham khảo:
- cốm can-xi
- cốm đồ
- cốm huyền sâm
- cốm men bia
- cốm phi-tin
- cốm vòng