Từ điển Tiếng Việt - Từ có là gì

có

- I đg. 1 Từ biểu thị trạng thái tồn tại, nói chung. Có đám mây che mặt trăng. Có ai đến đây. Cơ hội nghìn năm có một. Khi có khi không. 2 Từ biểu thị trạng thái tồn tại của quan hệ giữa người hoặc sự vật với cái thuộc quyền sở hữu, quyền chi phối. Người cày có ruộng. Công dân có quyền bầu cử, ứng cử. Không có thì giờ rỗi. 3 Từ biểu thị trạng thái tồn tại trong mối quan hệ giữa chỉnh thể với bộ phận. Nhà có năm gian. Sách có ba chương. Chuyện kể có đầu có đuôi. 4 Từ biểu thị trạng thái tồn tại trong mối quan hệ giữa người hoặc sự vật với thuộc tính hoặc hoạt động. Anh ta có lòng tốt. Có gan nói sự thật. Có công với đất nước. Thịt đã có mùi. Quả ngon có tiếng. 5 Từ biểu thị trạng thái tồn tại trong mối quan hệ nguồn gốc, thân thuộc, tác động qua lại với nhau, v.v. nói chung. Nền nghệ thuật có truyền thống lâu đời. Chị ấy có hai con. Việc ấy có nguyên nhân sâu xa. Nói có sách, mách có chứng (tng.). Hai bên cùng có lợi.
- II d. Phía bên trái của bản tổng kết tài sản, ghi số vốn hiện (vốn cố định, vốn lưu động, v.v.); đối lập với nợ.
- III t. (kng.; kết hợp hạn chế). Tương đối giàu; của (nói tắt). Nhà có. Lúc có phải nghĩ khi túng thiếu.
- IV p. (thường dùng phụ trước đg. hoặc t.). 1 Từ biểu thị ý khẳng định trạng thái tồn tại, sự xảy ra của điều gì. Tình hình khác. Tôi có gặp anh ta. Có cứng mới đứng đầu gió (tng.). Có chăng (nếu mà có thì) chỉ anh ta biết. 2 (dùng trong kiểu cấu tạo có... không). Từ biểu thị ý muốn hỏi về điều muốn được khẳng định là như thế (hay là trái lại). Từ đây đến đó có xa không? Có đúng thế không? Anh có đi không?
- V tr. 1 Từ biểu thị ý nhấn mạnh thêm về sắc thái khẳng định về số lượng, mức độ nhất định, không hơn hoặc không kém. Nó chỉ ăn một bát cơm. Làm có một lúc là xong. Đông có đến vài trăm người. 2 Từ biểu thị ý nhấn mạnh thêm về sắc thái khẳng định về điều giả thiết hoặc phỏng đoán. Anh có đi thì tôi chờ. Có dễ đúng đấy! 3 Từ biểu thị ý nhấn mạnh thêm về sắc thái khẳng định trong lời khuyên ngăn hoặc lời phủ nhận. Chớ có nói dối. Anh đừng có nghĩ như thế. Tôi có biết đâu. Có mà chạy đằng trời! (kng.).

Nguồn tham chiếu: Từ điển mở - Hồ Ngọc Đức

có

Nói về cái gì đã hiển-hiện ra hay là thuộc về của ai, trái với không: Nhà có nóc; người có lòng tốt. Nghĩa rộng là tiền của dư-dụ: Nhà ấy có. Văn-liệu: Có cá vạ cơm. Có mới nới cũ. Có tật giật mình. Có thịt đòi xôi. Có thuỷ có chung. Có phúc có phận. Ăn không nói có. Có đẻ mới có thương. Có cứt thì có chó. Có vốn mới có lãi. Có ít xít ra nhiều. Có cà thì tha gắp mắm. Có bột mới gột nên hồ. Có của thì rửa trăm dơ. Có cũng nên, không cũng chớ. Có của làm chẳng nên ăn. Có đức mặc sức mà ăn. Có đứt tay mới hay thuốc. Có đồng nào xào đồng ấy. Có thóc mới bóc ra gạo. Có thực mới vực được đạo. Có lính mà chẳng có tướng. Có thóc mới cho vay gạo. Có lớn mà chẳng có khôn. Có ngon chẳng còn đến giờ. Có tiếng mà chẳng có miếng. Có khó mới có mà ăn. Có tiền mua tiên cũng được. Có sừng thì đừng có nanh. Có bụng ăn, thì có bụng lo. Có cứng mới đứng được đầu gió. Có ơn phải sợ, có nợ phải trả. Có con tội sống, không con tội chết. Có đi có lại mới toại lòng nhau. Có ăn có chọi mới gọi là trâu. Có công mài sắt, có ngày nên kim. Có cúng có thiêng, có kiêng có lành (T-ng). Có gan ăn cướp, có gan chịu đòn (T-ng). Có học mới biết, có đi mới đến (T-ng). Có hoa mừng hoa, có nụ mừng nụ (T-ng). Có cấy có trông, có trồng có ăn (T-ng). Có mặt thì thừa, vắng mặt thì thiếu (T-ng). Có mười thì tốt, có một thì xấu (T-ng). Có mặt ông sứ, vắng mặt thằng Ngô (T-ng). Có mồm thì cắp, có nắp thì đậy (T-ng). Có nếp mừng nếp, có tẻ mừng tẻ (T-ng). Có nuôi con mới biết lòng cha mẹ (T-ng). Có nhân, nhân mọc, vô nhân, nhân trẩm (T-ng). Có của thèm vào, chẳng có của bào ra (T-ng). Có chí làm nên quan, có gan làm nên giàu (T-ng). Có tình rình trong búi, vô tình lúi-cúi mà đi (T-ng). Có phúc đẻ con hay lội, có tội đẻ con hay trèo (T-ng). Có sự thì vái tứ-phương, vô sự đồng hương không mất (T-ng). Có của thì lấy của che thân, không có của thì lấy thân che của (T-ng). Có bát sứ tình-phụ bát đàn, Nâng-niu bát sứ vỡ tan có ngày (C-d). Có cô thì chợ cũng đông, Cô đi lấy chồng thì chợ cũng vui (T-ng). Có cô thì dượng cũng già, không cô thì dượng cũng qua một đời (C-d). Có chồng như ngựa có cương, Chua cay cũng chịu, vui thương cũng nhờ (C-d). Có của thì vạn người hầu, Có bấc có dầu thì vạn người khêu (C-d). Có lá lốt tình-phụ xương-sông, Có chùa bèn bắc bỏ miếu bên đông tồi-tàn (C-d). Có răng thì răng nhai, không răng lợi gậm chẳng sai miếng nào (C-d). Vì đâu mà có xống thâm, Vì đâu có quả có mâm bán hàng (C-d). Có không mùa đông mới biết, Giàu khó ba mươi tết mới hay (C-d). Có cây có lá sẵn-sàng (K.). Có chiều phong-vận có chiều thanh-tân (K.). Có ra chi phận má hồng (Nh-đ-m). Có âm-dương có vợ chồng (C-o). Giàu có không ra khỏi ngõ, đói khó mọi chỗ mọi hay. Có thì có tự mảy-may, không thì cả thế-gian này cũng không (C-d). Cuộc công-danh không không có có, Có như không mà không có cũng rằng không (câu hát).

* Từ tham khảo:

- có ăn

- có ăn có chịu

- có ăn có chọi mới gọi là trâu

- có ăn có những chín bà bác, chẳng có ăn một chàng em vợ cũng không

- có ăn nhạt mới biết thương mèo

- có bát ăn bát để

* Tham khảo ngữ cảnh

* Từ đang tìm kiếm (định nghĩa từ, giải thích từ): có

Chữ quốc ngữ - Sự hình thành, phát triển và những đóng góp và văn hóa Việt Nam

Lịch sử chữ Quốc ngữ và vấn đề chuẩn hóa chính tả hiện nay

Cuốn sách in chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam lên hạng vô giá

có	I. đgt. Tồn tại với trạng thái nào: khi có khi không o Người có lòng tốt o Hai bên cùng có lợi. II. tt.Có của, tương đối giàu: nhà có o Kẻ có giúp người khó. III. pht. Từ biểu thị sự khẳng định về trạng thái nào đó: Tôi có gặp anh ta o nói như thế có đúng không o chớ có nói dối.
Nguồn tham chiếu: Đại Từ điển Tiếng Việt