| đừng | trt. Chớ, không nên, tiếng khuyên-can, ngăn-cản: Đừng xáo nước đục đau lòng cò con; Gừng cay muối mặn xin đừng bỏ nhau; Chồng một thì lấy, chồng chung thì đừng (CD). |
| đừng | - 1 dt. (đph) Cái thang: Đặt cái đừng lên tường. - 2 tt. trgt. Không nên, chớ: Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo (TrTXương). // đgt. đừng lại; Thời: Cây muốn lặng, gió chẳng đừng; Việc tuy khó, nhưng chẳng đừng được. - 3 đgt. Chẳng làm: Không đừng được sự may mặc cho vợ con (Ng-hồng). |
| đừng | đgt. 1. (Thường dùng kèm với ý phủ định) Tự ngăn lại để không nói, không hành động: Việc chẳng đừng, phải đi o không đừng được nên phải nói. 2. Ngăn để cho không phát sinh (lời nói, ý nghĩ, việc làm...): rét lắm đừng đi o đừng nghĩ như vậy o đừng ai hiểu lầm cô ấy. |
| đừng | dt (đph) Cái thang: Đặt cái đừng lên tường. |
| đừng | tt, trgt Không nên, chớ: Anh em đừng nghĩ tết tôi nghèo (TrTXương). đgt đừng lại; Thời: Cây muốn lặng, gió chẳng đừng; Việc tuy khó, nhưng chẳng đừng được. |
| đừng | đgt Chẳng làm: Không đừng được sự may mặc cho vợ con (Ng-hồng). |
| đừng | ph. 1. Thôi, im: Cây muốn lặng gió chẳng đừng (tng). 2. Không nên, chớ: Mới ốm dậy, đừng thức khuya quá. |
| đừng | d. Cái thang. |
| đừng | Chớ nên, thôi: Đừng cười, đừng lo. Việc ấy chẳng đừng được. Văn-liệu: Chẳng thương chẳng nhớ thì đừng, Lại còn đem đổ nước gừng cho cay. Bông thơm thơm nức cả rừng, Ong chưa dám đậu, bước đừng xôn-xao. Đừng điều nguyệt nọ hoa kia (K). Cũng đừng trách lẫn trời gần, trời xa (K). |
| Thấy bà Thân xếp lại những lá giấy bạc , bà Tuân thỏ thẻ , giọng thân mật : Cụ may cho cháu chiếc áo the , áo trắng lót , và cụ nhớ nên may quần lĩnh thì hơn , dđừngmay váy , về làng bên ấy người ta cười chết. |
| Bà lại còn dặn thêm bà Thân : Cụ dđừngnên bày vẽ gì cho cháu lắm. |
| đừngcó nay điều này mai điều khác , to tiếng với " người ta " , rồi người ngoài người ta cười. |
| Không phải là nhà thổ chứa đĩ lậu ! Dđừngcó về nhà bà mà giở cái thói trăng hoa rồi tìm cách quyến rũ chồng bà. |
| Trác đã nói hết sự thực , nhưng mợ phán cho là câu chuyện bịa đặt... Giữa lúc Trác nói với cậu phán , mợ chẳng nghe rõ câu gì , vì lúc đó mợ còn nằm trùm chăn , mãi về sau mợ mới thoáng nghe thấy vài lời... Tuy không phải là những câu tình tự can hệ , nhưng mợ cũng ngờ ngay là có điều gì " với nhau " , nên mợ cố bắt nọn : Đồ điêu ngoa , mày dđừngcó lừa dối bà. |
| Nàng chưa ra tới cổng , mợ phán đã vội dặn với : " Liệu mà về ngay , dđừngcó ở lỳ nhà mãi ". |
* Từ tham khảo:
- đừng có địch với vua, đừng có đua với trời
- đừng có trách
- đừng khinh chó, chớ cậy giầu
- đừng thấy đỏ mà ngỡ là chín
- đừng thấy ông huyện to bụng mà sợ
- đứng