| chả cá | dt. Món ăn của người việt Nam, có từng miếng tròn dẹt màu vàng nâu, thơm mùi thìa là, làm bằng cá cơm giã rán, dùng trong bữa chính, ăn với cơm, chấm với nước mắm chanh ớt. |
| À đúng rồi , cá anh vũ mùa này béo , achả cácá thì tuyệt trần đời. |
| chả cá phải ăn cá này mới được Tại sao ăn chả cá lại phải có cá anh vũ ? Mà hà cớ gì cá anh vũ lại phải là cá ở Việt Trì mới ngon ? Người chồng không cần biết gì lôi thôi , chí có tháng hai ăn cá anh vũ nướng chả thì ngon thực. |
| Nhớ lại như thế tức là nhớ lại cả một thiếu thời hồỉ cha mẹ song toàn , cứ vào những buổi tối tháng mườỉ thì cậu Hảo và chú Cả Tộ lại sang nhà ngồi nói chuyện mua cái áo dạ Mông Tự để may mặc vào những ngày giá rét sắp tới hay là rủ nhau đi achả cácá ở nhà Hy “chớ không nên vào cái nhà Sơn Hải mới mở ăn không thú lắm vì không có cái không khí mông lung sương khói” Ở đây là xứ giơ tay ra thì có gạo , vớt nước lên thì có cá , ôi thôi , còn thiếu món cá gì mà chẳng có người làm : đầu cá nhắm không , hay cuốn thành gỏi , hoặc là ăn với bún , cách gì cũng vẫn cứ là ngon ; muốn lạ miệng , thì dùng cá nướng trui , cá bọc vào đất rồi bện rơm lại mà hầm , như các ông sư hổ mang hầm thịt chó ; nhưng có cô gái nào xót ruột thì nên dùng canh chua cá lóc hay lấy tạm cá tra sọc , cá sặc buồm , cá bi côi nấu với xoài xanh ăn cũng “đỡ” vô cùng. |
| Cá làm thành bao nhiêu món , cá tạo nên bao nhiêu là bài thơ , nhưng chỉ lạ có một điểm là làm sao không ai lachả cácá để đến nỗi phải đợi sau khi di cư đến bảy tám năm trời mới có hai ba nhà làm món ấy để cho các ông ghiền món ăn này “xài đỡ” ! ? Đi chơi mười một quận đô thành , đi khắp cả các Vàm Đông , Vàm Láng , Vàm Tây , Bãi Xầu , Sóc Trăng , Bạc Liêu xưa kia nổi tiếng về nghề đóng đáy thả lưới , quăng chài để bắt cá bắt tôm mà cũng nổi tiếng luôn là có nhiều các chú : Bạc Liêu nước chảy lờ đờ , Dưới sông cá chốt , trên bờ Triều Châu thật quả tôi chưa thấy một người Tàu nào làm chả cá trong khi bao nhiêu món ăn Bắc như phở , bánh dẻo (1) , thang , cuốn , thịt cầy , lươn , ếch , họ đều làm tuốt để bán cho người mình thưởng thức ! Tại chả cá khó làm ? Tại có một bí quyết riêng ướp chả ? Hay tại vì cá anh vũ dùng làm chả không ở đâu có ngoài Bắc Việt ? Điều đó chưa có người nào nghiên cứu nhưng hồi còn ở Hà Nội , mỗi khi ngồi tán chuyện gẫu với Hy Chả Cá (2) mà thấy có những người Tàu ở Hồng Kông về đặt mua cả trăm cả ngàn “gắp” với đủ rau , hành , nước mắm , bánh đa , cà cuống , mắm tôm , chanh ớt để đưa lên máy bay chở hoả tốc về Hồng Kông ăn nhậu thì tự nhiên mình cũng thấy sướng tê tê vì người mình đã sản xuất được một món ngon đặc biệt mà chính ba tàu nổi tiếng là nước “kén ăn” cũng phải mua của ta để xài ! Nghĩ như thế rồi ăn một bữa chả thật ngon , được chủ nhân để dành cho vài chục gắp “lòng” , chan mỡ nước kêu lách tách , rồi uống nước trà mạn sen , ăn một miếng trầu nóng ran cả người lên , đoạn đi ngất ngưởng trong gió lạnh , tìm một cái xe bỏ áo tơi cánh gà trực chỉ Khâm Thiên hay Vạn Thái nghe một vài khẩu trống , không , anh phải nhận với tôi là cái bọn tiểu tư sản sống vô bổ và đầy tội lỗi thực đấy nhưng sướng lắm – sướng không chịu được. |
| Chú thích (1) Bánh cuốn ở Thanh kêu là bánh dẻo (2) Chủ hchả cá? cá nổi tiếng nhất ở Hà Nội. |
| Mù tạt là cái gì ? Nước cà tô mát là cái gì ? Mà ma di là cái gì ? Đó là tất cả những cái gì rất ngon , rất quý của Tây phương , ai mà dám chê ; nhưng có nhiều lúc tôi đã nghĩ thầm như thế này và tôi cười muốn chết : ngày tết gói bánh chưng trộn nhân với mù tạt ; ăn thang , cuốnchả cácá , tiết canh lòng lợn chấm mắm tôm mà lại cho tô mát dút (2) ; hoặc ăn bánh cuốn , cháo ám mà lại cho vào nước mắm một ít ma di hay lạp chíu chương thì trời đất quỷ thần ơi , phong vị các món ăn gia dụng ấy sẽ ra sao ? Nước Việt Nam khổ sở của chúng ta có biết bao nhiêu món ăn thích khẩu , nhưng biết bao nhiêu món ăn thích khẩu sẽ “đi đoong” nếu không có gia vị là cà cuống. |
* Từ tham khảo:
- chả cá áp chảo
- chả cá nướng
- chả cá rán
- chả cá xào
- chả chẹt
- chả chìa